Mokre strefy w zakładach produkcyjnych wymagają szczególnego podejścia do bezpieczeństwa i organizacji pracy. Woda, wilgoć, środki technologiczne, pozostałości surowców oraz częste mycie mogą znacząco zwiększać ryzyko poślizgnięcia. Standardowa, gładka posadzka nie zawsze zapewnia w takich warunkach odpowiednią przyczepność.
Nawierzchnia do mokrej strefy produkcyjnej powinna ograniczać ryzyko poślizgu, umożliwiać odpływ cieczy i być łatwa do utrzymania w czystości. W wielu zastosowaniach dobrym rozwiązaniem są maty gumowe o odpowiednio zaprojektowanej strukturze.
Nie każda mata nadaje się jednak do kontaktu z wodą, olejami lub środkami chemicznymi. Przed wyborem należy przeanalizować rodzaj zabrudzeń, częstotliwość mycia i sposób użytkowania konkretnej strefy.
Gdzie w zakładzie występują mokre strefy?
Mokre strefy pojawiają się w wielu branżach. Mogą być związane bezpośrednio z procesem produkcyjnym albo z regularnym czyszczeniem stanowisk.
Najczęściej występują:
- przy liniach myjących,
- w strefach pakowania produktów spożywczych,
- przy urządzeniach wykorzystujących wodę,
- w pomieszczeniach technicznych,
- przy wejściach z zewnątrz,
- w strefach dezynfekcji,
- przy stanowiskach czyszczenia narzędzi,
- w magazynach chłodniczych,
- w pobliżu odpływów i instalacji wodnych.
W każdej z tych przestrzeni źródło wilgoci może być inne. Woda opadowa, para, oleje technologiczne i środki czyszczące mają odmienny wpływ na właściwości nawierzchni.
Dlaczego mokra posadzka zwiększa ryzyko wypadku?
Warstwa wody lub innej cieczy ogranicza bezpośredni kontakt podeszwy z podłożem. Na gładkich powierzchniach może to prowadzić do nagłej utraty przyczepności.
Ryzyko wzrasta, gdy pracownik:
- przenosi ciężki przedmiot,
- szybko zmienia kierunek,
- wykonuje powtarzalne ruchy,
- pracuje w ograniczonej przestrzeni,
- korzysta z drabiny lub podestu,
- nie widzi rozlanej cieczy,
- ma zabrudzone obuwie.
Bezpieczna nawierzchnia nie zastępuje usuwania wycieków, ale może ograniczyć zagrożenie do czasu oczyszczenia stanowiska.
Jakie cechy powinna mieć nawierzchnia do mokrej strefy?
Dobór materiału powinien wynikać z rzeczywistych warunków użytkowania. Najważniejsze są przyczepność, odporność oraz możliwość odprowadzania cieczy.
Struktura antypoślizgowa
Powierzchnia maty powinna zwiększać stabilność obuwia. Ryflowania, wypustki lub inne wzory mogą ograniczyć kontakt podeszwy z jednolitą warstwą wody.
Struktura nie może być jednak przypadkowa. Zbyt płytki wzór może szybko wypełnić się cieczą, natomiast bardzo głębokie zagłębienia mogą utrudniać czyszczenie.
Odprowadzanie wody
W mokrych strefach ważne jest, aby ciecz nie pozostawała długo na powierzchni roboczej. W zależności od zastosowania można wykorzystać:
- maty z perforacją,
- nawierzchnie z kanałami odpływowymi,
- maty układane ze spadkiem w kierunku odpływu,
- rozwiązania modułowe umożliwiające przepływ wody.
Jeżeli ciecz nie ma gdzie odpływać, nawet dobra struktura antypoślizgowa może z czasem przestać być skuteczna.
Stabilność po ułożeniu
Mata nie może przesuwać się pod wpływem chodzenia ani płynącej wody. Podwinięte krawędzie i luźne fragmenty mogą zwiększać ryzyko potknięcia.
Materiał powinien dobrze przylegać do podłoża i być dopasowany do wymiarów stanowiska.
Odporność na środki chemiczne
W wielu zakładach do mycia i dezynfekcji stosuje się detergenty, preparaty zasadowe, kwaśne lub odtłuszczające. Nie każda guma jest odporna na wszystkie substancje.
Przed wyborem maty należy sprawdzić:
- rodzaj używanych środków,
- ich stężenie,
- temperaturę roztworu,
- częstotliwość kontaktu,
- czas pozostawania cieczy na powierzchni.
Niewłaściwie dobrany materiał może pęcznieć, mięknąć lub tracić swoje właściwości.
Mata gumowa czy zwykła wykładzina?
W mokrych strefach lepiej unikać przypadkowych wykładzin, które nie są przeznaczone do kontaktu z wodą i intensywnego czyszczenia.
Mata gumowa do mokrej strefy produkcyjnej może zapewniać lepszą odporność mechaniczną i większą stabilność niż lekka wykładzina. Powinna jednak być dobrana do konkretnego rodzaju obciążenia.
Mata sprawdzi się szczególnie tam, gdzie:
- pracownicy długo stoją,
- występuje regularne mycie,
- istnieje ryzyko rozlania cieczy,
- na podłogę spadają narzędzia,
- wymagane jest zabezpieczenie posadzki.
Gdzie najlepiej zastosować matę gumową?
Nie zawsze konieczne jest pokrycie całego pomieszczenia. Często wystarczy zabezpieczyć miejsca o największym ryzyku.
Przy stanowisku pracy
Pracownik stojący przy urządzeniu potrzebuje stabilnej powierzchni obejmującej cały zakres jego naturalnych ruchów. Mata nie powinna kończyć się dokładnie pod stopami, ponieważ podczas obrotu łatwo stanąć poza jej krawędzią.
W pobliżu odpływu
Okolice odpływów są często mokre i intensywnie użytkowane. Nawierzchnia powinna umożliwiać swobodny przepływ cieczy i dostęp do czyszczenia kratki.
Przy wejściu do strefy produkcyjnej
Wilgoć może być wnoszona na obuwiu. Mata umieszczona przy wejściu pomaga ograniczyć jej przenoszenie na dalsze części hali.
Przy urządzeniach myjących
Wokół myjek, zlewów technicznych i stanowisk płukania woda może regularnie trafiać na podłoże. W tych miejscach szczególnie ważne są odporność na środki czyszczące i łatwe odprowadzanie cieczy.
Jak dobrać powierzchnię maty?
Na rynku dostępne są maty gładkie, ryflowane, strukturalne i perforowane. Każdy wariant ma inne zastosowanie.
Rodzaj powierzchni
Zastosowanie
Najważniejsza cecha
Ryflowana
Strefy z okresową wilgocią
Lepsza przyczepność
Strukturalna
Stanowiska pracy stojącej
Stabilność obuwia
Perforowana
Miejsca z dużą ilością wody
Odpływ cieczy
Gładka
Suche strefy i łatwe czyszczenie
Prosta pielęgnacja
W mokrej strefie gładka mata może być łatwa do umycia, ale nie zawsze zapewni wystarczającą przyczepność. Wybór powinien uwzględniać dominujące zagrożenie.
Czy mata powinna mieć otwory?
Maty perforowane mogą być dobrym rozwiązaniem tam, gdzie woda pojawia się często i powinna szybko spływać pod nawierzchnię.
Takie rozwiązanie ma jednak również ograniczenia. Pod matą mogą gromadzić się:
- resztki surowców,
- osady,
- tłuszcz,
- środki czyszczące,
- wilgoć.
Dlatego matę należy regularnie podnosić, a podłoże pod nią dokładnie czyścić. Brak higieny może prowadzić do powstawania nieprzyjemnych zapachów i rozwoju drobnoustrojów.
Jak przygotować podłoże?
Przed ułożeniem maty trzeba sprawdzić stan posadzki. Powierzchnia powinna być równa, stabilna i pozbawiona uszkodzeń.
Należy usunąć:
- luźne elementy,
- śruby,
- opiłki,
- kamienie,
- stary klej,
- tłuste osady,
- resztki produkcyjne.
Mata nie powinna zasłaniać pęknięć ani ubytków w posadzce. Takie miejsca należy wcześniej naprawić.
Czyszczenie maty w mokrej strefie
Regularne mycie jest kluczowe dla utrzymania właściwości antypoślizgowych. Nawet najlepsza struktura nie będzie skuteczna, jeśli zostanie pokryta tłuszczem lub grubą warstwą osadu.
Harmonogram czyszczenia powinien uwzględniać:
- rodzaj zabrudzeń,
- intensywność produkcji,
- częstotliwość rozlewania cieczy,
- wymagania higieniczne,
- stosowane środki czyszczące.
Matę warto okresowo podnosić i kontrolować powierzchnię pod spodem. Szczególnie ważne jest to w zakładach spożywczych i miejscach objętych podwyższonym reżimem sanitarnym.
Najczęstsze błędy przy wyborze nawierzchni
Wybór wyłącznie na podstawie wyglądu
Dekoracyjna struktura nie zawsze oznacza wysoką przyczepność w warunkach mokrych. Najważniejsze są parametry użytkowe.
Brak analizy rodzaju cieczy
Woda, olej i środki chemiczne wymagają różnych właściwości materiału. Mata odpowiednia do mokrej strefy nie musi być odporna na tłuszcz lub paliwo.
Zbyt mała powierzchnia
Mata powinna obejmować cały obszar, po którym pracownik porusza się podczas wykonywania obowiązków.
Brak odpływu
Jeżeli woda pozostaje na macie, ryzyko poślizgu nadal będzie wysokie. Trzeba zapewnić jej możliwość odpływu.
Nieregularne czyszczenie
Osad może zmniejszyć przyczepność i zablokować kanały odpływowe. Nawierzchnia powinna być uwzględniona w procedurach sprzątania.
Maty REKOPLAST do mokrych stref przemysłowych
W ofercie REKOPLAST znajdują się maty i wykładziny gumowe przeznaczone do zastosowań przemysłowych. Różnią się one strukturą, grubością, gęstością oraz sposobem wykorzystania.
Przy wyborze materiału do mokrej strefy należy określić:
- rodzaj cieczy,
- częstotliwość mycia,
- intensywność ruchu,
- obecność olejów lub chemikaliów,
- wymagania dotyczące odpływu,
- sposób utrzymania czystości.
Konsultacja z producentem pozwala ograniczyć ryzyko zastosowania maty niedostosowanej do warunków panujących na stanowisku.
Podsumowanie
Nawierzchnia do mokrej strefy produkcyjnej powinna zapewniać stabilność, odporność i możliwość skutecznego odprowadzania cieczy. Mata gumowa może zwiększyć przyczepność, poprawić komfort pracy i zabezpieczyć posadzkę.
Najważniejsze jest dopasowanie materiału do rodzaju wilgoci i zabrudzeń. Woda, olej oraz środki chemiczne stawiają przed nawierzchnią zupełnie inne wymagania.
Mata nie zastąpi regularnego sprzątania i usuwania wycieków. Powinna być częścią szerszego systemu bezpieczeństwa obejmującego właściwe odwodnienie, czyszczenie oraz organizację stanowiska.